آمریکا به جای قلدری در تنگه هرمز، به فکر کاهش وابستگی به نفت باشد
روزنامه آمریکایی در تحلیلی هشدار میدهد سیاستهای خصمانه واشنگتن علیه ایران، نه تنها امنیت انرژی جهان را به خطر انداخته، بلکه اقتصاد آمریکا را به دلیل وابستگی شدید به نفت، در برابر بحرانهای آتی بسیار شکننده کرده است.
به گزارش جهان مانا،در شرایطی که تنش آفرینیهای رژیم صهیونیستی و آمریکا در خاورمیانه با دست زدن به حملات تجاوزکارانه علیه ایران همچنان ادامه مییابد، رسانه آمریکایی با هشدار نسبت به تکرار اشتباه تاریخی "جیمی کارتر"، رئیس جمهور اسبق این کشور، فاش کرده است که اقتصاد ایالات متحده در مقایسه با رقبای خود از جمله چین، بیشترین آسیبپذیری را از نوسانات قیمت نفت دارد.
روزنامه «نیویورک تایمز» در تحلیلی به تالیف «رزماری کلانیک»، مدیر برنامه خاورمیانه در اندیشکده «اولویتهای دفاعی» به بررسی پیامدهای جنگافروزی اخیر علیه ایران پرداخته و تاکید میکند وعده "دونالد ترامپ" برای حفاظت نظامی از کشتیها در تنگه هرمز، در حقیقت ادامه همان مسیر اشتباهی است که جیمی کارتر، رئیس جمهور اسبق آمریکا در سال ۱۹۸۰ در پیش گرفت.
کلانیک در ابتدای این مطلب تصریح میکند جنگ اخیر آمریکا و اسرائیل علیه ایران باعث شده قیمت نفت سر به فلک بگذارد چرا که نفتکشها از عبور از تنگه هرمز تردید میکنند؛ تنگهای که خلیج فارس را به اقیانوس هند متصل کرده و از طریق آن ۲۰ درصد تجارت نفت جهانی عبور میکند.
او ادامه میدهد، ترامپ با هدف تداوم یافتن جریان نفت از منطقه، قول داده نیروی دریایی آمریکا از کشتیهایی که از تنگه عبور میکنند در صورت لزوم محافظت کند در حالی که این ایده جدیدی نیست بلکه تداوم وعده سال ۱۹۸۰ «جیمی کارتر»، رئیس جمهور سابق آمریکا با ادعای «دفاع از خلیج فارس» بعد از انقلاب اسلامی ۱۳۵۷ ایران است. این وعده کارتر بعدا منجر به تشکیل فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام) و مبنا و منطقی برای حضور دائمی آمریکا در منطقه شد.
پس از انقلاب شکوهمند اسلامی ایران، کارتر با وعده دفاع از خلیج فارس، پایههای حضور دائمی نظامی آمریکا در منطقه را بنا نهاد این اقدام نه تنها امنیت را به ارمغان نیاورد، بلکه سرمایهگذاری برای ایجاد مسیرهای جایگزین انتقال نفت را نیز متوقف کرد.
تحلیلگر نیویورک تایمز تصریح میکند: «اما پایگاههای پرسابقه نظامی آمریکا در منطقه نتوانستهاند جلوی حملات ایران را به کشتیها در خلیج فارس بگیرند در حالی که این وضعیت باعث شد سرمایهگذاران از سرمایهگذاری در شبکه نقلوانتقال قدرت جهانی نفت دلسرد شوند و صحنه برای به اوج رسیدن قیمت نفت در امروز مهیا شود.»
این تحلیلگر، با اشاره به اینکه ۲۰ درصد از نفت جهان از تنگه هرمز عبور میکند، مینویسد: «جریان نفت از منطقه به دلیل تردید نفتکشها برای عبور از این آبراه حیاتی، با خطر افزایش قیمت مواجه شده است. اما نکته شگفتانگیز اینجاست که اگرچه آمریکا بزرگترین تولیدکننده نفت جهان است، اما بیش از هر قدرت بزرگی از جمله چین، در برابر شوکهای قیمتی آسیبپذیر است.»
این رسانه با تشبیه بازار نفت به یک "وان بزرگ" توضیح میدهد که قیمت نفت در سطح جهانی یکسان است و همه کشورها از آن تبعیت میکنند. در این میان، شدت مصرف نفت در اقتصاد آمریکا به طرز خطرناکی بالاست. نویسنده تصریح میدارد اقتصاد آمریکا بیش از ۴۰ درصد بیشتر از اقتصاد چین نفت مصرف میکند. این در حالی است که اتحادیه اروپا نصف آمریکا و حتی روسیه نیز ۲۰ درصد کمتر از آمریکا به نفت وابسته هستند.
تحلیلگر نیویورک تایمز به دولت ترامپ هشدار میدهد که اتکا به مداخله نظامی در خلیج فارس و تنگه هرمز، همان اشتباه گذشته است. وعده حمایت نظامی، بازار نفت را به یک نقطه آسیبپذیر (تنگه هرمز) وابسته کرده و انگیزه برای ایجاد مسیرهای جایگزین مانند خطوط لوله به دریای مدیترانه را از بین برده است.
چین چگونه از تله نفتی آمریکا فرار کرد؟
تحلیلگر نیویورک تایمز در ادامه، چین را الگوی موفق در زمینه کاهش وابستگی به نفت معرفی میکند. برخلاف آمریکا که با لشکرکشی و حضور نظامی به دنبال تامین امنیت انرژی خود است، پکن سالها پیش آسیبپذیری خود را تشخیص داد و با روشی هوشمندانه آن را کاهش داد: توسعه خودروهای برقی و قطارهای سریعالسیر برقی.
چین که هنوز در بسیاری از شاخصها یک کشور در حال توسعه محسوب میشود و وابستگی شدیدی به نفت وارداتی از خلیج فارس از جمله ایران دارد، سالهاست که به طور سیستماتیک در حال کاهش این آسیبپذیری است. پکن مسیر مقابله با شوکهای نفتی را نه در اعزام ناوها، بلکه در توسعه خودروهای برقی و قطارهای سریعالسیر برقی جستجو کرده است.
آمارها گویای موفقیت این راهبرد است:
بر اساس آمار، مصرف بنزین در چین از سال ۲۰۲۳ نقطه اوج خود را رد کرد که خیلی زودتر از آن چیزی بود که تحلیلگران پیشبینی کرده بودند. در عین حال پیشبینی میشود تا سال آینده، فروش خودروهای برقی در این کشور از کل بازار خودروی آمریکا پیشی بگیرد. در مقابل، دولت ترامپ با حذف یارانههای خودروهای برقی و تضعیف استانداردهای مصرف سوخت، وابستگی آمریکا به نفت را تشدید کرده است.
بر اساس گزارش مؤسسه کپلر، مصرف بنزین در چین از سال ۲۰۲۳ به اوج خود رسیده و روندی نزولی را در پیش گرفته است. پیشبینی میشود در سال ۲۰۲۶، ناوگان رو به رشد خودروهای برقی در چین روزانه معادل ۵۴۰ هزار بشکه بنزین را از بازار حذف کند.
در حالی که چین با یک استراتژی بلندمدت و متمرکز دولتی، وابستگی نفتی خود را کاهش میدهد، دولت ترامپ با استدلالهای عمدتاً سیاسی و اقلیمی، مسیری کاملاً معکوس در پیش گرفته است. لغو یارانههای خرید خودروی برقی، تضعیف استانداردهای مصرف سوخت و دلسرد کردن سرمایهگذاری در زیرساختهای شارژ، پیشبینیهای بینالمللی را به شدت تغییر داده است. آژانس بینالمللی انرژی پیشبینی کرده که سهم خودروهای برقی در بازار فروش آمریکا تا سال ۲۰۳۰ تنها به ۲۰ درصد برسد؛ در حالی که این رقم تحت سیاستهای قبلی بیش از ۴۰ درصد بود. این در حالی است که سهم خودروهای برقی از در بازار فروش خودروی چین طبق پیشبینی تا آن زمان به مرز ۸۰ درصد خواهد رسید.
به نوشته نیویورک تایمز، اما راهحل نهایی و استراتژیک برای واشنگتن چیزی نیست جز پیروی از الگوی چین: سرمایهگذاری در خودروهای برقی. از آنجا که تولید برق در آمریکا بیش از ۹۹ درصد مستقل از نفت است و با زغالسنگ، گاز طبیعی و انرژیهای تجدیدپذیر تأمین میشود، برقیسازی حمل و نقل میتواند به طور ریشهای اقتصاد این کشور را در برابر شوکهای قیمتی نفت در خلیج فارس، روسیه یا هر جای دیگر واکسینه کند.
در پایان این تحلیل آمده است: «گذار از موتورهای احتراق داخلی نباید در بازیهای سیاسی و بحث تغییرات اقلیمی گرفتار شود. برقیسازی برای آمریکا یک ضرورت راهبردی است تا آسیبپذیریای را کاهش دهد که رقبایش مدتهاست آن را حل کردهاند. اگر آمریکا کمتر به نفت وابسته باشد، دیگر نیازی به حضور دهها هزار نظامی خود در منطقه نخواهد داشت و میتواند آنها را به خانه بازگرداند.»
این تحلیلگر نتیجه میگیرد: اگر واشنگتن به جای اتکا به قدرت نظامی در تنگه هرمز، به فکر کاهش وابستگی به نفت باشد، آنگاه میتواند دهها هزار نظامی خود را از منطقه خاورمیانه خارج کرده و امنیت ملی واقعی را برای شهروندانش به ارمغان آورد. در غیر این صورت، تاریخ در حال تکرار است و ایالات متحده بار دیگر هزینه یک اشتباه استراتژیک به قدمت دوران کارتر را خواهد پرداخت. اکنون زمان آن فرارسیده که آمریکا بپذیرد معادلات قدرت در قرن بیست و یکم، نه در پمپ بنزین، که در پریز برق رقم میخورد.
