در مصاحبه با شبکه خبری الجزیره؛
عراقچی: تبادل پیام به معنای مذاکره نیست / ما در جنگ زمینی خبرهتر هستیم
سید عباس عراقچی با بیان اینکه هیچ پاسخی تا الان از طرف ما به طرح آمریکایی داده نشده است، گفت: هدف ما تأمین منافع و حفظ حقوق مردم ایران است. در حال حاضر این هدف از طریق دفاع در برابر تجاوز دشمنان خارجی، بهویژه آمریکا و رژیم صهیونیستی دنبال میشود و هر زمان که لازم باشد از ابزارهای دیگر استفاده شود، تصمیمگیری خواهد شد.
به گزارش جهان مانا، مشروح گفتگوی اختصاصی شبکه الجزیره با سید عباس عراقچی وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران به شرح زیر است:
آقای وزیر، در خصوص مذاکرات، دیدگاهی در آمریکا وجود دارد مبنی بر اینکه مذاکرات در جریان است و ایران شرایط آمریکا را پذیرفته است. نظر شما درباره این موضع چیست؟
مذاکرات در ادبیات روابط بینالملل تعریف خاص خود را دارد. زمانی است که دو کشور کنار یکدیگر مینشینند و برای رسیدن به توافق گفتگو میکنند، چنین چیزی الان میان ما و ایالات متحده وجود ندارد. اما گاهی کشورها از طریق تبادل پیام، چه مستقیم و چه غیرمستقیم با یکدیگر ارتباط برقرار میکنند. این را مذاکره نمینامند.
با این حال، چنین تبادل پیامهایی میان ایران و ایالات متحده وجود دارد. ما پیامهایی از طرف آمریکا دریافت میکنیم؛ برخی مستقیم و برخی از طریق دوستانمان در منطقه است. در هر جا که لازم باشد، به این پیامها پاسخ میدهیم. بنابراین تاکنون هیچ مذاکرهای شکل نگرفته و ادعاهایی که در این زمینه مطرح میشود، صحیح نیست.
تبادل پیام که گاهی از طرف ما حاوی هشدارهایی است یا طرف مقابل نکتهای دارد، اسمش مذاکره نیست؛ اما روند جریان دارد.
شما از تبادل پیام مستقیم صحبت کردید. منظورتان چیست؟ آیا ارتباطی با طرف آمریکایی وجود دارد یا این همان تبادل از طریق واسطه هاست؟
تبادل از طریق واسطهها جریان دارد. آقای ویتکاف هم مانند گذشته که پیامهایی را برای من میفرستاد، اکنون نیز بهصورت مستقیم پیامهایی ارسال میکند. همانطور که گفتم، این به هیچوجه مذاکره نیست، بلکه نوعی تبادل پیام است که میتواند در شرایط صلح یا جنگ نیز انجام شود و اکنون در حال انجام است.
در دولت آمریکا گفته میشود که در ایران هم طرفهایی وجود دارند. آیا واقعاً طرف دیگری غیر از طرفهای شناختهشده با آمریکا ارتباط دارد؟ آیا نشانهای از اختلاف یا چنددستگی در نظام سیاسی ایران وجود دارد؟
نه اصلا، بههیچوجه چنین چیزی صحت ندارد.
تمام پیامهایی که مبادله میشود از طریق رسمی وزارت امور خارجه یا با اطلاع وزارت امور خارجه انجام میگیرد. سرویسهای امنیتی نیز معمولا تماسهایی را دارند. ولی همه اینها در یک چارچوب مشخص، از طریق دولت و تحت نظارت شورای عالی امنیت ملی ایران صورت میگیرد. یک مدیریت واحدی بر همه این امور وجود دارد و بحثی از چندگانگی یا مراکز مختلف تصمیمگیری مطرح نیست.
نظر شما درباره ادعای رئیسجمهور آمریکا مبنی بر پاسخ ایران به ۱۵ درخواست آمریکا چیست؟
ما تاکنون هیچ پاسخی به این طرح ۱۵مادهای آمریکا ندادهایم. هیچ پاسخی ارائه نشده است.
گفته شده شما پنج شرط را مطرح کردهاید. آیا واقعاً به این شروط پاسخ دادهاید؟
خیر، از طرف ما هیچ شرطی به طرف مقابل ارائه نشده است. آن پنج ماده یا پنج بند، مربوط به گمانه زنی یکی از رسانهها بوده است. این کار رسانههاست که چنین مواردی را مطرح و اوضاع را ارزیابی میکنند. اما هیچ پاسخی تا الان از طرف ما به طرح آمریکایی داده نشده است.
وضعیت مذاکرات چگونه است؟ آیا میتوان از پیشرفت صحبت کرد یا هنوز شرایط پیچیده است؟
هنوز هیچ تصمیمی از طرف ما گرفته نشده است. ملاحظات زیادی داریم. شروط ما برای پایان جنگ کاملاً روشن است. ما آتشبس را نمیپذیریم؛ بهدنبال پایان کامل جنگ هستیم، نهتنها در ایران بلکه در کل منطقه. همچنین خواهان تضمینهایی هستیم تا این درگیریها تکرار نشود و خسارات واردشده به مردم ایران جبران گردد.
موضع ما کاملاً روشن است.
گفتید زمینهای برای مذاکره وجود ندارد. این زمینه در چه شرایطی فراهم خواهد شد؟
زمانی که مدیریت عالیه جمهوری اسلامی ایران به این نتیجه برسد که منافع مردم ایران از این طریق تأمین میشود، دستورات لازم به دستگاههای اجرایی از جمله وزارت امور خارجه داده خواهد شد.
هدف ما تأمین منافع و حفظ حقوق مردم ایران است. در حال حاضر این هدف از طریق دفاع در برابر تجاوز دشمنان خارجی، بهویژه آمریکا و رژیم صهیونیستی، دنبال میشود.
هر زمان که لازم باشد از ابزارهای دیگر استفاده شود، تصمیمگیری خواهد شد.
برخی میگویند ایران نگران است که در حین مذاکرات، دوباره مورد حمله قرار گیرد. آیا این موضوع مانع مذاکرات است؟
البته هجوم الان جریان دارد. ولی نکته شما درست است. واقعیت این است که تجربه خوبی از مذاکره با آمریکا نداریم. یکبار مذاکره کردیم و توافق شد، اما آمریکا بدون دلیل از آن خارج شد. در سال گذشته و امسال نیز دو بار مذاکره کردیم و نتیجه آن حمله بود. بنابراین هیچ اعتمادی وجود ندارد که از طریق مذاکره به نتیجه برسیم و این اعتماد در حد صفر است. طبیعی است هر موقع که پیشنهاد مذاکره از سمت آنان داده میشود اولین موضوعی که بررسیاش ضروری است این است که آنها در این پیشنهاد خود چقدر صداقت دارند، ما هیچ صداقتی نمیبینیم. اعتماد وجود ندارد و برای ایجاد اعتماد، باید اقدامات بزرگی انجام شود. اینکه جمهوری اسلامی ایران تصمیم بگیرد یا نه یک موضوع دیگر است اما برای ما موضوع اول در بررسی هر پیشنهاد این است که چقدر میشود اعتماد کرد، اما در حال حاضر هیچ اعتمادی وجود ندارد.
در مورد تضمینها چه نظری دارید؟ آیا کشورهایی مانند پاکستان، مصر و ترکیه میتوانند تضمین دهند؟
طبیعی است ضمانت یک یا دو کشور کافی نیست. حتی تجربه نشان داده ضمانت شورای امنیت هم کافی نیست. ایدههایی در این زمینه از سوی دوستان ما مطرح شده که چگونه میتوان نسبت به خاتمه کامل و پایدار در جنگ ضمانت ایجاد کرد. ما در حال بررسی آنها هستیم که اگر روزی قرار شد جنگ طبق شروط ایران خاتمه یابد چه ضمانتهایی میتواند موثر باشد.
نظر شما درباره تهدید به حمله به زیرساختها و منابع انرژی ایران چیست؟
بارها ما را امتحان کردند ماضرب الأجل نمیپذیریم. برای ما تامین امنیت و حقوق مردم ایران مهم است. هیچکس نمیتواند برای ما ضرب الأجل تعیین کند. ضرب الأجلهای ساختگی جز اینکه کار را سختتر کند، فایدهای ندارد و شاهد بودید این ضرب الأجل دوبار تمدید شده است.
رئیس جمهور آمریکا اصولا باید رویکرد خود را عوض کند. با مردم ایران نمیتوان با زبان تهدید و ضرب الأجل صحبت کرد. مردم ایران بزرگ، مستقل و دارای تمدن و فرهنگ غنی هستند. باید با احترام با آنها سخن گفت، در غیر این صورت در میدان پاسخ خواهند داد.
دیدگاه ایران درباره تنگه هرمز چیست؟
تنگه هرمز در آبهای داخلی ایران و عمان قرار دارد، نه آبهای بینالمللی. بنابراین طبیعی است منافع ایران و عمان درخصوص تردد از تنگه هرمز باید لحاظ شود. در حال حاضر این تنگه باز است، اما برای کشتی های کشورهایی که با ما در جنگ هستند بسته است.
طبیعی است که در زمان جنگ به دشمنانمان نمیتوانیم اجازه دهیم از آبهای داخلی ما برای تردد استفاده کنند. کشتی کشورهای دیگر به خاطر ترس از ناامنی در منطقه و قیمت بالای بیمه خودشان از تنگه عبور نمیکنند. برخی از آنها با ما وارد گفتگو شدند و ما برای خیلی از آنها به ویژه دوستانمان ترتیباتی قائل شدیم که عبور امن داشته باشند. اینکه پس از جنگ چه ترتیباتی اتخاذ میشود به ایران و عمان مربوط است. البته ما در این خصوص منافع دوستان خود در منطقه و خارج از منطقه را در نظر میگیریم. از نظر ما تنگه هرمز میتواند یک آبراه صلح برای عبور امن و آرام همه کشورها باشد، اما تامین امنیت کشتیها و تردد آنها و مسائل زیست محیطی نیازمند سازوکار مشترک میان کشورهای ساحلی یعنی ایران و عمان است.
در مورد تهدید حمله به جزایر یا حمله زمینی چه نظری دارید؟
یکبار قبلا به این سوال جواب دادم و گفتم ما منتظریم. فکر نمیکنم آنها جرأت چنین کاری را داشته باشند. تلفات زیادی خواهند داشت. البته ما طالب این نیستیم همانطور که خواهان جنگ نبودیم و آن را شروع نکردیم ولی از خودمان دفاع جانانهای کردیم. تلفات و خسارات به تجهیزات و تاسیسات آنها (دیدید چه بلایی بر سر آواکس آمد یا تانکرهای سوخت رسان) وارد آمد؛ ما به خوبی بلدیم از خود دفاع کنیم. در جنگ زمینی حتی خبرهتر و مجهزتر هستیم. ما برای مقابله با هر تهدید زمینی کاملاً آماده هستیم و تجربه کافی داریم. امیدواریم چنین اشتباهی نکنند.
آیا ممکن است دامنه جنگ به بابالمندب و دریای سرخ گسترش یابد؟
بحث باب المندب به کشورهای آن حوزه مربوط می شود، یمن به ویژه سیاستهای خود را دارد قبلا هم برای حمایت از مردم فلسطین اقداماتی را انجام دادند اگر الان هم تصمیم بگیرند اقداماتی انجام دهند به خودشان مربوط است. ما از کسی تقاضایی نداریم و بلدیم از خودمان دفاع کنیم ولی اگر گروههایی در منطقه تصمیم به حمایت بگیرند، این تصمیم خودشان است.
آیا پایان جنگ شامل کل منطقه خواهد بود؟
از نظر ما پایان جنگ در ایران باید شامل و کامل در کل منطقه باشد، یعنی وقتی از خاتمه جنگ صحبت می کنیم از خاتمه جنگ در ایران، لبنان، عراق و یمن صحبت میکنیم. ما بهدنبال صلح در کل منطقه هستیم.
آیا این گروهها آماده مذاکره با آمریکا هستند؟
فعلا قرار بر مذاکره نیست هر زمان که تصمیمی گرفته شد در آن خصوص هم فکر میکنیم.
موضوع مهم دیگر زمانبندی چهارتا شش هفته اعلام شده از سوی امریکاست، در مورد احتمال ادامه جنگ چه نظری دارید؟
ما برای دفاع از خودمان هیچ مهلتی قائل نیستیم و تا هر جا که لازم باشد و به هر شکل از کشور و مردم خود دفاع خواهیم کرد. برای ما مهم نیست دشمنان ما چه مهلت هایی را برای خود در نظر گرفته اند البته توصیه ما این است که قبل از آنکه خسارت بیشتر ببینند به این جنگ خاتمه کامل و دائم بدهند.
آیا ایران برای شش ماه جنگ آماده است؟
حداقل شش ماه!
آمریکا مدعی است که سامانههای موشکی منطقه را هدف قرار داده است. نظر شما چیست؟
پس این موشک ها و پهپاد ها که به سمت آنان شلیک می شود از کجا می آیند؟ در دو روز گذشته آواکس را پهپاد ارزان قیمت ایرانی از بین برد، این ها از کجا می آید؟ فکر می کنم به کمپین تبلیغاتی امریکایی ها نباید توجه کرد، دنیا هم هوشیار است و می بیند. ضربات ما به طور مستمر ادامه دارد. آن ها نتوانستند ضربات ما را قطع کنند و نتوانستند تنگه هرمز را باز کنند. از کشورهای دیگر هم درخواست کمک کردند باز همنتوانستند آن را باز کنند. الان هم برای مذاکره التماس می کنند. لذا فکر می کنم تبلیغات دشمنان توجه نکنیم. واقعیت میدان این است که ما توان دفاعی خود را حفظ کردیم و ضربات ما با قوت ادامه دارد.
اگر مذاکراتی شکل بگیرد، اولویت ایران چه خواهد بود؟
در حال حاضر برنامهای نداریم. اگر به آن مرحله برسیم، اولویتها را مشخص خواهیم کرد.
در کشورهای منطقه نگرانیهایی وجود دارد که چرا ایران به آنها حمله میکند؟
ما واقعا به کشورهای دوست حمله نمیکنیم، بلکه اهداف و نیروهای آمریکایی را هدف قرار میدهیم که متاسفانه در این کشورها قرار دارند. شاید گاها خسارت جانبی هم وارد شود، اما هدف ما حمله به اهداف امریکایی است. هیچکس نمیتواند انکار کند که آمریکا از خاک و فضای این کشورها برای حمله به ایران استفاده میکند و این یک واقعیت است.
اسناد و مدارک زیادی در این خصوص وجود دارد حتی خود آمریکاییها اعتراف کردهاند که موشکهای هایمارس که برد کوتاه دارند به ایران شلیک میکنند. آیا آن را از دو هزار کیلومتر دورتر شلیک میکنند؟ نه از منطقه شلیک میشود.
هواپیماهای آنها که از ناو بلند میشوند کجا سوختگیری میشوند؟ توسط تانکرهای سوخترسان که در پایگاه های آنها هستند سوخت رسانی میشوند اصلا راه دیگری ندارند.
ما فقط اهداف آمریکایی و مکانهایی که به نیروهای امریکایی خدمات میدهند یا مکانهایی که این نیروها تجمع میکنند، را هدف قرار میدهیم. روزنامههای امریکایی اعتراف کردند نیروهای امریکایی به هتلها میروند و در واقع از مردم خلیج فارس به عنوان سپر انسانی استفاده میکنند. چرا این واقعیات را نمیبینند؟
این جنگ را آمریکا و رژیم صهیونیستی با استفاده از پایگاههایشان در منطقه شروع کردند. دوستان ما در منطقه خلیج فارس باید از آمریکا گلهمند باشند چرا هیچوقت تجاوز آمریکا را محکوم نکردند؟
ما را به خاطر دفاع از خودمان محکوم میکنند. ما علاقه مند هستیم دوستانمان در منطقه با افتخار و عزت زندگی کنند. ما به سیادت عربی احترام میگذاریم و به دوستانمان احترام میگذاریم؛ در حالی که دوستان آمریکاییشان چه توهینهایی به رهبران کشورهای حاشیه خلیج فارس کردند ولی ما با آنها با احترام صحبت میکنیم و خواهان یک روابط محترمانه و دوستانه هستیم.
آینده روابط ایران با منطقه چگونه خواهد بود؟
قبول دارم که در آینده کار سختی برای اعتمادسازی داریم ولی مطمئنم با توجه به حسن نیتی که از سمت ما وجود دارد، با رفتار اسلامی کشورهای عربی و اهداف مشترکی که وجود دارد، قادریم اعتماد را دوباره برقرار کنیم. ما به روابط دوستانه و مبتنی بر احترام با کشورهای منطقه اعتقاد داریم. امنیت خلیج فارس باید توسط کشورهای منطقه تأمین شود. پایگاههای آمریکایی نشان داد که ضد امنیت منطقه است. دوستان ما که گله میکنند که ما به آن ها حمله میکنیم چرا به امریکا گله نمیکنند که پایگاههای آمریکا نتوانست برای آنها امنیت بیاورد. وجود پایگاههای آمریکایی در منطقه مخل امنیت است و ما در آینده باید به یک تصمیم مشترک برسیم که در کنار هم با امنیت زندگی کنیم، امنیت یک ساختار دسته جمعی میخواهد، نمیشود یک طرف امنیت باشد یک طرف نباشد. همینطور رفاه، پیشرفت و سعادت هم باید دستهجمعی باشد. اگر امنیت پایدار میخواهیم باید از نیروهای خارجی دل بکنیم و به خودمان تکیه کنیم.
