قطعی اینترنت در ایران به هزار ساعت رسید!
جنگ با بیاینترنتی / دکانهایی که بیش از مشتری، لنگ شبکهاند
هنوز گرد و خاک وقایع تلخ دیماه فروننشسته بود که جنگی تحمیلی از اسفند پارسال بر کشور سایه انداخت و زیر این سایه سنگین و خسارتبار، اینترنت جهانی باز هم برای میلیونها نفر قطع شد. از میان جمعیتی که دستشان از این شبکه دورمانده، بسیاری میگویند کسبوکارهایشان خوابیده، به شکلی که انگار پرتابههای آمریکا و اسرائیل، علاوه بر جان، معاششان را هم نشانه رفته است.
به گزارش جهان مانا، در شرایط جنگی، گفته میشود الزامات امنیت سایبری همسنگ امنیت وجودی میلیونها ایرانی باعث شده تصمیم به قطع اینترنتی جهانی، دسترسی میلیونها ایرانی از جمله کسبوکارهای فعال بر بسترهای مجازی را مسدود یا محدود کند. البته کاربران شبکههای ایرانی که پیشتر دکانهایشان را در این پلتفرمها رونق داده بودند فشار کمتری را به نسبت پلتفرمهای خارجی متحمل میشوند.
این نوشتار دربردارنده تجارب دیگری از سوی کاربران است و نیز کامنتها و نظراتی که در گزارشهای یادشده از سوی مخاطبان بیان شده است:
اینترنت سفید تنها برای چند ساعت؛ ۲ میلیارد!
خبرنگار یکی از خبرگزاریهای دولتی به پژوهشگر ایرنا میگوید: بعد از اینکه دورکار شدم و از تهران به یکی از شهرستانهای استان اصفهان رفتم تا به اصطلاح در فضای امنتری دورکاری کنم، با تجربه و بهتر بگویم پیشنهاد عجیب و غریبی مواجه شدم.
او در شرح این پیشنهاد مینویسد: غروب اولین جمعه بعد از جنگ یعنی میانه اسفند یکی از همکاران سابق که قبلا به صورت حقالتحریر با ما کار میکرد، بعد از مدتها با من تماس گرفت و درباره وضعیت اتصال اینترنت بینالمللی پرسید و وقتی مطمئن شد خط اینترنت خبرنگاری دارم، پیشنهاد عجیبی را ارائه داد.
این همکار سابق گفت که یکی از آشنایانش که یک شرکت معتبر بازرگانی دارد باید صبح شنبه به اندازه چندصد میلیارد تومان با طرف خارجی ارز دیجیتال و پول مبادله کند و حالا جنگ قرارِ قبلی آنها را به هم زده و به دلیل قطع اینترنت بینالمللی پای چندین همت خسارت در میان است. در این وضعیت این همکار سابق گفت بازرگان آشنایش حاضر است یک میلیارد تومان به واسطه بدهد و یک میلیارد هم بابت چند ساعت اتصال به خط سفید اینترنت برای نقل و انتقالات مالی تا کارش راه بیافتد. احتمالا طی روزهای آتی هم نیاز است که به شرکتش در کرج بروم تا به شکل هات اسپات از اینترنت خبرنگاری استفاده کند.
این خبرنگار میافزاید: پس از شنیدن این پیشنهاد به دلیل نگرانی از تبعات نامعلوم استفاده غیر از آی پی اینترنتی حاضر به پذیرش این پیشنهاد نشدم. دلیل دیگرش هم این بود که باید در شبی بارانی ۶۰۰کیلومتر رانندگی میکردم تا صبح شنبه در کرج باشم و این عملا برایم میسر نبود. با این حال، نکتهای که جالب بود این بود که قطع اینترنت تا چه حد میتواند پرخسارت باشد که یک فعال اقتصادی حاضر است دو میلیارد تومان برای یک اتصال چند ساعته پرداخت کند.
تنها امید، فروش شب عید بود
یکی از خبرنگاران ایرنا در این باره مینویسد: چند روز پیش از مغازهای خرید کرده و مشغول جابهجا کردن اجناس بودم که نوایی بسیار ضعیف مرا صدا زد. ابتدا متوجه نشدم اما وقتی کمی دقت کردم، خانمی حدوداً چهلساله توجهم را جلب کرد. با شرمساری چند قدم به سمت من آمد. صدایش آنقدر آرام و شکسته بود که انگار از تهِ چاهی بیرون میآمد. گفت: به خدا گدا نیستم. خدا لعنت کند مسببان جنگ را که مرا با داشتن سه فرزند مجبور کرده دست نیاز به سوی دیگران دراز کنم.
میگفت کارش فروش آنلاین بوده و تنها امیدش فروش شب عید. اما با شروع جنگ و قطع شدن اینترنت، همهچیز به بنبست خورده است. نه فروشی مانده، نه راهی برای ادامه کار. و حالا برای تأمین ضروریترین نیازهای زندگی و اجاره خانه، ناچار شده دست به گدایی بزند.
امور دولتی را با شبکه داخلی راه بیاندازید و اینترنت جهانی را برای مردم عادی باز کنید
یکی از کاربران در بخش کامنتها نوشته است: «از حملات سایبری میترسید؟ خب امور دولتی را در لایه اینترنت داخلی قرار بدید و اینترنت را برای مردم باز کنید. ما به اینترنت نیاز داریم و یکی از بزرگترین بازدارندگیهای یک نظام همون کاربرانی{هستند} که در اینترنت مجاهدت و حتی تولید فکر میکنن...میخام با تولید فکر و رساندن فکر برای پیروزی کشور بینجامم .»
پایاننامهام معطل یک دسترسی ۱۵دقیقهای به اینترنت مانده
به نوشته یکی دیگران از مخاطبان ایرنا «من در حال ویرایش نهایی پایاننامه ارشدم بودم و میخواستم اسفند ۱۴۰۴ دفاع کنم. چون برای ویرایش نیاز به دسترسی به یک مدخل خارجی داشتم. متاسفانه اکنون یک ماه است فقط برای یک دسترسی ۱۵ دقیقهای به اینترنت کارم معطل مانده است. همچنین ما منتظر بودیم نتایج آزمون دکتری ۱۴۰۵ آخر اسفند اعلام شود، لیکن این نیز متاسفانه به بعد از عید نوروز موکول شده است. این مسائل موجب شد تمام ایام عید نوروز را به انتظار و در نتیجه به بطالت بگذرانم. هیچگاه در زندگیم اینچنین دچار علافی و بطالت نشده بودم.»
فدای سرشان که چند میلیارد ضرر کردند! از امکانات داخلی استفاده میکردند!
همه کامنتهای پای گزارشهای ایرنا در انتقاد از قطع اینترنت بینالمللی نبوده است. در یکی از این کامنتها میخوانیم: «خیلیا فقط میخوان با اینترنت فیلم ناجور ببینن و توی یوتوب، فیلم پشتک زدن گربه تماشا کنن. هرکسی هم روی پلتفرمهای ایرانی کارش انجام نمیشه، یا مهاجرت نکرده به پلتفرم داخلی برای بیزینسش، استخونش نرم، میخواست از امکانات بیشمار داخلی استفاده کنه. حالا یه چند میلیون یا میلیارد هم ضرر کرده، عیبی نداره. فدای سرش. من هم یه بار مسافرکشی میکردم، مسافر پول نداشت بدون کوچک ترین چشمداشتی ازش گذشت کردم. پیش میاد. من خودم روزانه فقط یه صبح بخیر و یه استیکر دسته گل توی پیامرسان داخلی میفرستم و کاملا نیازهای من رو برآورده کرده. دیروز هم با جستجوگر ذرهبین سرچکردم "آنا دی آرماس" و ۱۲ تا عکس ازش نشون داد که کار من رو انجام داد. زدم روی دکمه "موارد بیشتر" که گفت "جستجوی شما در حال حاضر نتیجه ای نداشت" احتمالا در آینده صفحه دوم رو هم اضاف کنن. بنظرم دیگه تمام نیازهای مردم رو جواب میده. الکی پیگیر وصل شدن اینترنت بین الملل نباشید.»
تبعات بیاینترنتی؛ از افسردگی تا خودکشی
یکی از مخاطبان نوشته است: «راستش به خاطر قطعی اینترنت مشکل که زیاد داریم ولی کی بهش توجه می کنه{؟} هر چقدر بگیم باز کردن گوگل مشکلی ایجاد نمی کنه کسی توجه نمی کنه. کلی دانشجو باید پایان نامه بنویسند. خیلی ها محل درامدشون از اینترنته. به قول خودتون بدون اینترنت تقریبا هیچ کاری نمیشه کرد. جنگ معلوم نیست تا کی طول بکشه و هیچ کسی هم هیچ فکری به حال وضعیت اینترنت نمی کنه. وزارت ارتباطات عملا هیچ حرفی نمی زنه، انگاری اصلا وجود نداره. تبعات روانی این قطعی هم که سنگینه از افسردگی تا خودکشی . بخشی از اینترنت {را} میشه باز کرد . همون میزان هم تو این وضعیت کمک بزرگیه .»
با اینترنت اختلالهای دارویی را چک میکردم/ حتی نوبتدهی سونوگرافی غیرممکن شده
در یکی از نقطهنظرات مخاطبان درباره تبعات قطع اینترنت میخوانیم: «من داروهای زیادی برای آلرژی و کلیه و گوارش مصرف میکنم. همیشه اختلال داروییم رو با اینترنت چک میکردم و الان در دسترسم نیست. حتی نوبت دهی سونوگرافی و پزشک معالجمم غیر ممکن شده.»
معلوم نیست چه اتفاقی برای اختراعاتم بیافتد
در کامنت دیگری آمده است: «با سلام، من یک مخترع هستم که چند اختراع را ثبت جهانی کردهام و عضو فدراسیون بین المللی مخترعین هستم. در حال حاضر هم یکی دو اختراع من در حال بررسی و داوری در سازمان wipo واقع در کشور سوییس هست که باید ارتباط اینترنتی و مخصوصا از طریق ایمیل با داورها داشته باشم و هر چند روز یک بار ایمیلها رو پاسخ بدم و داخل سایت اسناد رو بارگزاری کنم. متاسفانه طی این قطعی اینترنت اخیر هیچ ارتباتی با این سازمان ندارم و معلوم نیست چه اتفاقی برای اختراعاتم که عمری براشون زحمت کشیدم در حال رخ دادنه.»
کارم سیستمهای الکترونیک و مخابرات است؛ نیاز دائم به انتخاب و خرید قطعه دارم
به نوشته یکی از دیگر از مخاطبان ایرنا، «من کارم طراحی سیستمهای الکترونیک و مخابرات هست. کارم های تک هست. سیستمهای مهمی برای کشور درست میکنیم. نیاز دارم دایم دیتاشیت قطعه دانلود کنم. قطعه انتخاب کنم. خرید خارج دارم. کدنویسی و برنامه نویسی دارم. اونی که اینترنت رو قطع میکنه اصلا فکر میکنه ما چطور باید زنده بمونیم؟ قصد دارید ما رو به گدایی برسونید یا به ماها نیاز ندارید؟ چطور میشه از این آدمها شکایت کرد؟»
دیگر فقط کسبوکار مجازی مساله نیست؛ بازار سنتی هم آسیب میخورد
به نوشته یک کاربر، «سختیها کم بود. هر آنچه دشتیم به باد رفت. کسب {و} کار اینترنتی کنارش هزاران کسب و کار دیگه هست. مثلا من کارم سیستم صوتی از کابل و مس برای اتصالات و بست و پیچ و غیره خرید نکنم، دیگه فقط کسب کار اینترنتی نیست به بازار سنتی هم آسیب میخوره ملیونها نفر»
به نوشته دیگری «فروشگاه سیستم صوتی با همین نام ایمیل با ۵۰۰ هزار دنبال کننده که نابود شد، کسب و کارمون اپ داخلی اصلا قابلیت یک صدم نداره سایت هامون همه با کام بسته است. میگین برای امنیت اما دشمن و منافق بلده وصل بشه کارشو انجام بده فقط ما قطع شدیم»
آنلاین لوازم آرایشی-بهداشتی میفروختم. چه کسی هزینه سه فرزندم را میدهد؟
در کامنت دیگری که اشاره به برخی مشکلات منعکسشده در گزارش ایرنا دارد، میخوانیم: «تنها دختر خانم استودیودار و خانم اشپز و تاجران نیستن که از جیب اجاره میدهند و مشتری ندارند بلکه من هم مادر سرپرست خانواده ام و توان اجاره مغازه نداشتم و فقط به صورت آنلاین لوازم آرایشی بهداشتی میفروختم و هزینه های زندگی و سه فرزندم را پرداخت مینمودم. الان اجاره خانه و خرج منزل را دولت محترم پرداخت میکند که بخاطر هیچ اینترنت قطع کرده است{؟} خداییش سزای اعمالشان را خواهند دید. ان شاالله امید به خدا.»
کسبوکارهایی که کمتر دیده میشوند؛ از فروش قطعات موتور در اینستا تا ادمینی تلگرام
یکی از همکاران ایرنا میگوید: جنگ و اوضاع جنگی به هر کسی به شکلی ضربه زده است. به عنوان مثال یکی از اقواممان را میشناختم که از تهران قطعات یدکی موتورسیکلت را میخرید و از طریق اینستاگرام در مشهد میفروخت و الان درآمدش فقط از طریق کار کردن در اسنپ است.
شهروند دیگری در یکی از شهرهای کوچک استان اصفهان به خبرنگار ایرنا میگوید: تا پیش از جنگ ادمین سه کانال تلگرامی بودم؛ ماهانه از دو کانال هر کدام دو میلیون و از یکی یک و نیم میلیون درآمد داشتم که با آن قسط یکی از وامهایم را میدادم. بعد از قطع اینترنت این مجرای درآمدم قطع شد تا بعد از یک ماه همان کانالها روی بله راه افتاد.
در نومیدی بسی امید است!
این هم روایتی از یک متقاضی اینترنت است که عینا در گزارش منعکس شده است: «هفته گذشته دوستی به من اطلاع داد که اکانتی در بله هست به نام اقتصاد دیجیتال برای ایران که مرکز ملی مدیریت فضای مجازی کشور ایجاد کرده برای همین موضوع که اینترنت در اختیار کسب و کارها بگذارد. پیامی به کاربری اش ارسال کردم. مدتی گذشت تا کسی فرمی فرستاد که پر کنم: شناسه ملی شرکت و نام مدیرعامل و موبایل و کد ملی مدیرعامل و نفرات شرکت. نه اسمی، نه توضیحی، نه راهنمایی. ۵ فروردین بود که پر کردم و برایش ارسال کردم. فردایش پیگیری کردم، کسی پاسخی نداد. روز بعدش هم پیگیری کردم. کسی برایم نوشت: سلام. ارسال شده. چند روز بعد این پیامک اومد برام:
مشترک گرامی
شماره تلفن همراه شما توسط شرکت/سازمان محل خدمتتان برای دریافت بسته ارتباط پایدار مجاز گردیده، لطفاً جهت فرایند احراز هویت از طریق لینک زیر اقدام نمایید.
https://regint.mci.ir/applicant/individual
اقدام کردم و اینترنتم وصل شد
فقط خیلی گرون بود. ۵۰ گیگ ۲ میلیون تومان.
از همین فعلا همگی تو شرکت استفاده می کنیم، تا بعد انشالله. در واقع روی همراه اولم بالا آمده و توی اپ همراه من اضافه شده.»
روایت یک فعال بازار ویپیان
یک فعال بازار ویپیان و فیلترشکن در پاسخ پژوهشگر ایرنا توضیح میدهد: الان دو نوع وی پی ان در بازار فروخته میشود: اولا برخی افراد که دسترسی به زیرساختهای سفید دارند، با سرورهایی آنها را به وی پی ان تبدیل کردهاند و دارند میفروشند. بعضی هم از اینترنت استارلینک استفاده میکنند.
وی درباره قیمت این فیلترشکنها میگوید: بستگی به انصاف کسی دارد که میفروشد و این که پول زیرساختش را میگیرد یا نه، ولی قیمت از هر گیگ ۳۰۰ یا ۴۰۰هزار تومان تا ۴ میلیون تومان وجود دارد و با نرم افزار مشخص میشود که فرد از چه میزان ترافیک استفاده میکند. با قیمت یک تا دو میلیون تومان، همیشه میشود پیدا کرد.
قطع اینترنت در زمان جنگ چه منافعی برای امنیت دارد؟
درباره این که قطع اینترنت خارجی در زمان جنگ چه منافعی برای امنیت دارد، دو مورد مطرح است: یکی اینکه با اینترنت بین الملل، افراد مرتبط با موساد هم میتوانند ارتباط بگیرند و کارهایی مثل ارسال گرای مراکز نظامی یا اطلاعات دیگر را به دشمن انجام دهند. دوم اینکه برخی از محل اصابت پرتابهها فیلم بگیرند و برای رسانههایی چون ایران اینترنشنال بفرستند. این دو اقدام با بسته شدن اینترنت سخت تر میشود.
یک کارشناس فناوری اطلاعات در این باره به پژوهشگر ایرنا میگوید: الان اینترنت اسرائیل و آمریکا و عربستان و امارات که مقابل ما میجنگیدند، وصل است. اگر قرار بود اتصال اینترنت به خودی ضربه بزند و سلاح دشمن باشد، قاعدتا آنها برای اینکه جلوی نفوذ ما را بگیرند، آن را قطع میکردند
وی میافزاید: ضمنا وقتی اینترنت قطع میشود، ارسال اطلاعات به خارج ناممکن نیست. دشمنانی چون آمریکا و اسرائیل، خودشان ماهواره نظامی دارند و در لحظه هم با ماهواره، هم جنگنده و پهپاد و هم روشهای دیگر به اطلاعات دست پیدا میکنند و تنها کسانی که دچار خلا اطلاعاتی میشوند، نه جاسوسان اسرائیل، بلکه مردم عادی کشور هستند. جاسوسان علاوه بر استارلینک، شاید ابزارهای بالاتری داشته باشند. ضمنا هواپیمایی که پرتابه زده، خودش میدان را با دقت تصویربرداری و آنالیز میکند و هیچ محدودیتی برای آنها ایجاد نشده است.
حالا با برقراری آتش بس، فعالان اقتصادی بعد از 40 روز به فعالیت بازگشتهاند، آیا به زودی مشکل بزرگ قطع اینترنت بین الملل برطرف خواهد شد؟
